Zoeken naar leven

Drake-vergelijking en astrobiologie

Zijn wij alleen? Dit is misschien de oudste vraag van de mensheid. En voor het eerst in de geschiedenis: we hebben middelen om te zoeken. Dit is de stand van de wetenschap.

Waar zou leven kunnen zijn?

In ons zonnestelsel: meer kandidaten dan je zou denken:
• Mars: mogelijk vroeger, mogelijk ondergronds nu.
• Europa (maan van Jupiter): vloeibaar water onder ijs.
• Enceladus (Saturnus-maan): geisers met organische moleculen.
• Titan: vloeibare methaan-oceanen — mogelijk ander chemie.
• Venus-wolken: controversieel, mogelijk microben.

Buiten ons zonnestelsel: duizenden kandidaten in leefbare zones.

Hoe zoek je?

Ideaal: zoek "biosignaturen" in atmosferen van exoplaneten. Gassen die alleen biologisch geproduceerd worden (zuurstof, methaan + zuurstof samen).

James Webb-telescoop kan nu de atmosferen van sommige exoplaneten analyseren. We zijn nog niet zover om aards-achtige planeten te analyseren, maar dat komt eraan.

De Drake-vergelijking

Frank Drake bedacht in 1961 een formule voor: hoeveel intelligente beschavingen in ons sterrenstelsel? N = R × fp × ne × fl × fi × fc × L. Een product van factoren:
• R: tempo van stervorming
• fp: fractie sterren met planeten
• ne: gemiddeld aantal leefbare planeten per ster
• fl: fractie met leven
• fi: fractie met intelligent leven
• fc: fractie met communicerende beschaving
• L: hoe lang beschavingen leven

Drake's eerste schatting: ~10.000 beschavingen in de Melkweg alleen. Maar de laatste paar factoren zijn speculatief. Afhankelijk van aannames: van 1 (alleen wij) tot miljoenen.

SETI

Sinds 1960 luisteren we actief naar radio-signalen van andere beschavingen. Search for Extraterrestrial Intelligence (SETI). Tot nu toe: niets definitief. Eén interessant signaal (het "Wow! signal", 1977), nooit herhaald. Geen onomstotelijk bewijs.

Dat kan betekenen: ze zijn er niet. Of: ze gebruiken geen radio. Of: ze verbergen zich. Of: ze zijn te ver weg.