Het einde van alles

Heat death, Big Rip of Big Crunch?

We hebben gekeken naar het begin. Laat me je nu meenemen naar het einde. Ons universum eindigt — we weten het niet precies hoe of wanneer, maar we hebben goede kandidaten. Hier drie scenario's voor het einde van alles.

Heat Death (warmtedood)

Meest geaccepteerde scenario. Het universum dijt eeuwig uit. Alles koelt af. Sterren verbranden hun brandstof en sterven. Nieuwe sterren worden niet meer gemaakt (geen gas meer). Zwarte gaten verdampen via Hawking-straling. Uiteindelijk: alles is gelijkmatig koud, geen energie-gradiënt, dus geen werk, geen leven.

Tijdschaal: 10^100 jaar. Voor onvoorstelbare tijdsduur "leeft" het universum nog, maar steeds stiller. Uiteindelijk: maximale entropie, warmtedood. Geen gebeurtenissen meer.

Big Rip

Als donkere energie sterker wordt in de tijd (wat we niet zeker weten), kan de uitdijing zo versnellen dat het alles uit elkaar trekt. Eerst: sterrenstelsels verlaten elkaar. Dan: zonnestelsels uit elkaar. Dan: planeten. Dan: atomen zelf.

Alles scheurt. Het ritme is dan versnellend — de laatste miljard jaar voor de Rip zou dramatisch zijn. Tijdschaal als dit gebeurt: ~22 miljard jaar nog te gaan. Sneller dan je zou denken.

Big Crunch

Alternatief scenario dat nu minder waarschijnlijk lijkt, maar niet onmogelijk. Als donkere energie verzwakt of omkeert, zou de uitdijing stoppen, dan omkeren. Alles valt naar elkaar toe. Sterrenstelsels botsen. Uiteindelijk: een "Big Crunch" — alles comprimeert in één singulariteit. Misschien daarna weer een Big Bang?

Cyclische universa waren erg populair, maar observaties wijzen nu op "heat death" als meest waarschijnlijk.

False Vacuum Decay

Meest angstaanjagend. Sommige theorieën zeggen dat het universum in een "metastabiele" toestand is. Een toestand die op lange termijn kan instorten naar een lagere energietoestand — overal tegelijk, met lichtsnelheid verspreidend. Dan zou alle natuurkunde veranderen. Atomen zouden anders werken. Niets wat we kennen kan overleven.

Hoe waarschijnlijk: onbekend. Zeldzaam, maar niet onmogelijk. Je zou het niet zien aankomen — tot het je raakt met lichtsnelheid.

Wat betekent dit voor ons?

Weinig, praktisch. De aarde heeft ~1 miljard jaar voor ze onleefbaar wordt (door de zon's opwarming). Onze zon stort over 5 miljard jaar. Onze Melkweg vuseert over 4,5 miljard met Andromeda. Heat death: 10^100 jaar.

Menselijke beschavingen — inclusief eventuele nazaten — denken in termen van duizenden jaren. De kosmos speelt op een andere schaal. Maar de kennis dat een einde bestaat, geeft perspectief op de vluchtigheid van ons bestaan.